پطرس دى سركيس گيلانتز ( مترجم : محمد مهريار )

55

سقوط اصفهان ( فارسى )

با مردان خويش در ميمنه قرار گرفت ، اعتماد الدوله « 1 » با لشگريانش در قلب بايستاد ، و قورچى باشى « 2 » با قواى خود بر جانب ميسره ، مقابل امان إله سلطان ، « 3 » سپهسالار لشگريان محمود ، استقرار يافت . اعتماد الدوله و قورچى باشى با قواى خود به امان اللّه حمله كردند . امان اللّه 60 زنبورك « 4 » داشت ، كه هر يك را بر روى شترى نهاده بودند . وى آنها را در عقب لشگر قرار داده و شترانى كه بر پشت آنها زنبورك سوار شده بود خوابانيده بود . چون ايرانيان بر وى حمله بردند ، امان اللّه مردان خود را واپس كشيد ، ولى به زودى باز ايستاد و فرمان داد آتش زنبوركها را بر روى ايرانيان گشادند .

--> ( 1 ) - مقصود محمد قلى خان است كه سال پيش به اين منصب گماشته شده بود . ( 2 ) - شيخ على خان كه فرماندهى قورچيان را بر عهده داشت . ( ل . ل ) ( 3 ) - شرح كيفيت استقرار سپاهيان ايران و افغانان چنان كه مؤلف آورده است كامل نيست . سيد عبد اللّه مشعشع ، والى عربستان با سواران عرب خود در ميمنه ايران بود و در قلب لشگر اعتماد الدوله و در جلوى او و مردانش فوج مقدم رستم خان قوللر آغاسى قرار داشت . جانب چپ را عليمردان خان والى لرستان با سواران عشيره خود گرفته بود . سالارى لشگر افغان را امان اللّه كه سوارى سخت تجربه ديده بود به عهده داشت . محمود خود در قلب لشگر بود و سردارى سيستانى بنام نصر اللّه جناح چپ سپاه افغان را زير فرمان داشت . ( ل . ل ) ( 4 ) - زنبورك ، كه در فارسى به معنى زنبور كوچك است ، به تفنگهاى سبك و گردان گفته مىشود . مامى دوكلراك ( MamiedeClairac ) در كتاب « تاريخ ايران از اول قرن حاضر » چاپ پاريس 1750 ميلادى جلد اول ص 233 » Histoiresdeperes depuisleCommence mentdeceSieclePa ris , 0571 - VOL 1 « . خود دربارهء آن مىگويد : » Pouvaitporterala foisunePoigneede dallesdemousquet « . ( وى اين اطلاعات را از ژزف اپى ساليميان گرفته است ) . ( ل . ل ) .